//////

Miesięczne archiwum: Styczeń 2014

Na przykład człowiek o osobór wości lękliwej, nieśmiały i wycofujący się będzie zachowywał się w po­dobny w zasadzie sposób zarówno w sytuacjach rodzinnych, towarzy­skich, jak i w różnych sytuacjach zawodowych. Człowiek, który mówi, że nienawidzi wszystkich ludzi, bez względu na ich rasę, kolor, pocho­dzenie itp., określa — według N. Warrena iM. J a h o d y (1973) -i- swoją osobowość, a nie postawy. Osobowość charakteryzuje się więc pewną niezmiennością, wpływającą na stałość zachowania się jednostki wobec różnych obiektów, natomiast postawy są bardziej związane z kon­kretnym obiektem.

Znając postawy człowieka np. wobec pracy, można przewidywać, jak będzie się zachowywał w różnych sytuacjach zawodo­wych, ale znajomość postaw wobec pracy nie pozwala przewidzieć jego zachowania w innych, pozazawodowych sytuacjach, np. w sytuacjach towarzyskich.Istotną cechą postaw jest więc to, że odnoszą się one do konkretnych obiektów (rzeczywistych czy abstrakcyjnych). Związek z konkretnym, szeroko rozumianym przedmiotem nie jest jednak cechą specyficzną po­staw; z konkretnym obiektem związane są np. nawyki, tj. utrwalone sposoby realizacji czynności. Jeżeli kierownik zawsze rozpoczyna swój dzień pracy od obchodu wszystkich stanowisk pracy, następnie „zama­wia” u sekretarki poranną herbatkę, po czym zabiera się do analizy waż­nych w danym dniu dokumentów i wydaje odpowiednie dyspozycje  to jego sposób postępowania można nazwać nawykowym.

Pracownicy to spostrzegą i podsumowują w sformułowaniu: „Nasz stary ma taki zwyczaj, że zawsze najpierw przychodzi do nas, a potem idzie do sie­bie.” Nawyki są sztywne, stosunkowo odporne na zmiany oddziaływań sy­tuacyjnych; funkcjonują więc na zasadzie określonych algorytmów za­chowania. Natomiast zawarte w postawach tendencje behawioralne są bardziej plastyczne, nie są sztywnymi przepisami działania, lecz raczej gotowością do działań różnorodnych, podporządkowanych jakiejś ogólnej zasadzie (np. „chronić obiekt”); można by je nazwać heurystycznymi wy­tycznymi do działania.

Kierownik może się np. złościć na pracowników, karać ich, nagradzać, wymagać określonego sposobu postępowania oraz pozwalać im samodzielnie decydować w pewnych sytuacjach — a wszyst­kie te różnorodne działania mogą wypływać z jego postawy wobec pod­władnych, której jedną z zasad jest stała dążność do zorganizowania ich w dobry i wydajny zespół pracowników. Plastyczność postaw nie oznacza jednak, że są one zjawiskiem chwi­lowym. Postawy charakteryzują się pewną trwałością. To odróżnia je — obok włączenia w ich zakres tendencji do działania (behawioralnych), od percepcji, tj. od spostrzegania danego obiektu.