//////

Miesięczne archiwum: Listopad 2013

W literaturze nauk społecznych znaleźć można wiele przykładów de­finiowania terminu „postawa”. Niektóre z tych definicji w podobny spo­sób opisują ten konstrukt. Z kolei wiele innych terminem „postawa” określa zupełnie odmienne zjawiska. Na przykład w definicjach nawiązujących do tradycji behawiory- stycznych zwraca się uwagę na zachowanie jednostki, jej reakcje wo­bec świata zewnętrznego. Przykładem takiego definiowania postawy mo­że być traktowanie jej jako psychologicznej dyspozycji jednostki do dzia­łania w określony sposób wobec pewnego przedmiotu (D. D r o b a, 1933), jako nawyku lub wewnętrznej reakcji antycypacyjnej (W. A. Scott, 1959).czy też jako prawdopodobieństwa wystąpienia określonego zachowania się człowieka w danej sytuacji (M. W. F u s o n, 1942).

Tak więc, zgodnie z tymi definicjami, postawą człowieka wobec pewnego obiektu jest to, co — ogólnie biorąc — zamierza on robić lub robi w od­niesieniu do tego obiektu. Opis postaw pracownika zgodnie z duchem tych definicji zawierałby zatem takie sformułowania, jak np.: „Chce podnosić (lub podnosi) swoje kwalifikacje zawodowe”; „Zamierza’ pra­cować (lub pracuje) wydajnie”; „Stara się dbać (lub dba) o wysoką ja­kość efektów swojej pracy”; „Nie zamierza pomagać (lub nie pomaga) swoim współpracownikom”; „Nie chce brać (lub nie bierze) udziału w ru­chu racjonalizatorskim w zakładzie pracy”; „Planuje wprowadzić (lub wprowadza) innowacje na swoim odcinku pracy”.

W innych definicjach postaw kładzie się nacisk na stosunek emocjo- nalno-oceniający nosiciela postawy do jej obiektu. W definicjach tych ujmuje się postawę jako stopień pozytywnego lub negatywnego uczucia związanego z jakimś przedmiotem (L. Thurstone, 1929), jako trwałą dyspozycję, charakteryzującą się konsekwentnym występowaniem tego samego uczucia w stosunku do pewnej całości (H. A. Murray, C. D. Morgan, 1945), jako oceny dotyczące danego przedmiotu, wyrażane w kategoriach pozytywnych, negatywnych bądź neutralnych (M. A. F i s h b e i n, 1965).