//////

Miesięczne archiwum: Październik 2013

W literaturze często można zetknąć się ze stanowiskiem, że poję­cie „motyw” ma szerszy zakres od pojęcia „postawa”, tzn. postawy są traktowane jako szczególny przypadek motywów zachowania (por. M. Marody, 1976). Zgodnie z takim rozumieniem relacji między po­stawą a motywem można np. powiedzieć, że motywem podejmowania przez pracownika dodatkowych zadań jest jego pozytywna postawa do pracy albo chęć zarobienia większej sumy pieniędzy. Inni autorzy uważają natomiast, że pojęcia te są rozłączne, a ich za­kresy tylko częściowo mogą się pokrywać.

Na przykład P. C o h e n (1966) twierdzi, że przypisując komuś postawę, stwierdzamy jedynie istnienie dyspozycyjnego stanu do zachowania tej osoby, nakiero­wanego na dany obiekt. Mówiąc np., że pracownik ma pozytywną po­stawę wobec wprowadzanych w pracy innowacji, stwierdzamy tym sa­mym, że jest on gotów do podjęcia różnych działań na rzecz wdrażania i rozwoju tych innowacji, tzn. jest skłonny pomagać w ich przygotowa­niu, wprowadzać je na swoim odcinku pracy, nakłaniać i przekonywać innych o ich sensowności. Natomiast przypisując komuś określony mo­tyw działania, stwierdzamy istnienie świadomych lub nieświadomych celów, które będą realizowane. Na przykład przypisując pracownikowi materialną motywację działania, stwierdzamy tym samym, że jego celem jest zarobienie pieniędzy.

W podobny sposób można szukać różnic i związków postaw z innymi zmiennymi psychologicznymi — i związki te oraz różnice znajdować. Postawy są bowiem zmiennymi charakteryzującymi się zarówno wysokim poziomem ogólności, jak i dużym stopniem szczegółowości. Ich ogólność wynika z faktu, iż obejmują one wszystkie podstawowe procesy psy­chicznej regulacji, tj. procesy emocjonalne, poznawcze, motywacyjne; opisując postawę człowieka np. wobec pracy, charakteryzujemy jego uczucia i emocje związane z pracą, przekonania, opinie i oceny dotyczące pracy oraz jego tendencje do określonego działania w pracy. Specyfika ich zaś polega na tym, iż procesy te powiązane są na zasadzie wspólnego odniesienia do konkretnego obiektu rzeczywistości, np. do rodziny, pra­cy, polityki, do sztuki, konkretnej osoby lub grupy osób

Archiwa