//////

Miesięczne archiwum: Lipiec 2013

Autorzy ci kładą nacisk na możliwość wyodrębnienia w postawie wielu aspektów czy wymiarów. Postawa jest strukturą zło­żoną, dla której istnienia ważne jest zarówno występowanie pewnych jej elementów składowych, jak i określone relacje między nimi. Pow­szechnie przyjmuje się istnienie trzech zasadniczych wymiarów czy kom­ponentów postawy: emocjonalno-oceniającego (zwanego zamiennie: afek- tywnym, emocjonalno-motywacyjnym, uczueiowo-motywacyjnym), po­znawczego i behawioralnego. Przykładem definiowania postawy w duchu strukturalnym jest powszechnie przytaczana w polskiej psychologii pro­pozycja S. Nowaka (1973): „Postawą pewnego człowieka wobec pew­nego przedmiotu jest ogół względnie trwałych dyspozycji do oceniania tego przedmiotu i emocjonalnego nań reagowania oraz ewentualnie to­warzyszących tym emocjonalno-ooeniającym dyspozycjom względnie trwałych przekonań o naturze i własnościach tego przedmiotu i względ­nie trwałych dyspozycji do zachowania się wobec tego przedmiotu.”

Trzema wymienionymi w definicji komponentami postawy są więc: Komponent emocjonalno-oceniający (afektywny) konstytuujący postawę. Komponent ten może mieć charakter zintelektualizowanych ocen, wyrażanych np. przez pracownika w takich określeniach, jak: „Po­dział zadań w naszym zespole jest niewłaściwy”; „Słuszne jest ukaranie X-a za niedbalstwo w pracy”; „Nasz szef jest niesprawiedliwy”. Kom­ponent ten może się również wyrażać w przeżywaniu różnych emocji i uczuć, związanych z przedmiotem postawy. Na przykład postawę pra­cownika wobec pracy mogą charakteryzować emocje i uczucia wyrażane w sformułowaniach: „Lubię swoją pracę”; „Cieszę się, że mogę współ­pracować z takimi ludźmi”; „Nie cierpię swojego szefa”; „Bardzo boję się przełożonego”; „Mam wiele szacunku dla moich kolegów w pracy” itp.

Komponent poznawczy, w którego skład wchodzą pi-zekonania i wiedza dotycząca obiektu postawy. Komponent poznawczy postaw wo­bec pracy może zawierać informacje i przekonania werbalizowane przez pracowników następująco: „Nasz plan produkcyjny miałby sens, gdyby…”; „Sądzę, że nagrody należy dać tylko tym, którzy naprawdę pracują, a nie całej brygadzie”; „Zakład sprowadza nowe maszyny ze Szwecji”; „Od następnego miesiąca produkcja pójdzie w oparciu o surowce krajo­we, a nie importowane” itp.Komponent behawioralny, mający charakter mniej lub bardziej skrystalizowanego programu działania wobec przedmiotu postawy.

Pro­gramy działania pracowników mogą przybierać postać, np. zamiarów dzia­łania nastawionego na polepszenie organizacji pracy, planów postępowa­nia w przypadku niedoboru materiałów do realizacji zadań, poczucia powinności zachowania się w określony sposób podczas kontrolowania pracy przez zwierzchnika czy programów zachowania się wobec zwierz­chnika.Jeżeli np. robotnik odgraża się kierownikowi w słowach „Poczekaj ty, s…, ja ci jeszcze zaszkodzę, dowiedzą się o tobie w dyrekcji” to taka werbalizacja jego stosunku do przełożonego zawiera wyraźnie sfor­mułowany program działania.