//////

Miesięczne archiwum: Lipiec 2013

Według tych definicji postawa jest więc organizacją wiedzy o danym obiekcie. Wiedzę tę mogą stanowić konkretne informacje o przedmiocie postawy oraz określone przekonania dotyczące tego przedmiotu. Zgodnie z takim rozumieniem, postawę człowieka wobec pracy można by charakteryzować opisując np.’ jego wiedzę fachową, znajomość obowiązków zawodowych, zasób infor­macji o planach produkcyjnych, znajomość przepisów obowiązujących na jego stanowisku pracy, przekonania dotyczące sposobów realizacji zadań, sądy na temat decyzji przełożonego. Współcześnie wielu teoretyków opowiada się za tzw. strukturalną definicją postawy.

Autorzy ci kładą nacisk na możliwość wyodrębnienia w postawie wielu aspektów czy wymiarów. Postawa jest strukturą zło­żoną, dla której istnienia ważne jest zarówno występowanie pewnych jej elementów składowych, jak i określone relacje między nimi. Pow­szechnie przyjmuje się istnienie trzech zasadniczych wymiarów czy kom­ponentów postawy: emocjonalno-oceniającego (zwanego zamiennie: afek- tywnym, emocjonalno-motywacyjnym, uczueiowo-motywacyjnym), po­znawczego i behawioralnego. Przykładem definiowania postawy w duchu strukturalnym jest powszechnie przytaczana w polskiej psychologii pro­pozycja S. Nowaka (1973): „Postawą pewnego człowieka wobec pew­nego przedmiotu jest ogół względnie trwałych dyspozycji do oceniania tego przedmiotu i emocjonalnego nań reagowania oraz ewentualnie to­warzyszących tym emocjonalno-ooeniającym dyspozycjom względnie trwałych przekonań o naturze i własnościach tego przedmiotu i względ­nie trwałych dyspozycji do zachowania się wobec tego przedmiotu.”

Trzema wymienionymi w definicji komponentami postawy są więc: Komponent emocjonalno-oceniający (afektywny) konstytuujący postawę. Komponent ten może mieć charakter zintelektualizowanych ocen, wyrażanych np. przez pracownika w takich określeniach, jak: „Po­dział zadań w naszym zespole jest niewłaściwy”; „Słuszne jest ukaranie X-a za niedbalstwo w pracy”; „Nasz szef jest niesprawiedliwy”. Kom­ponent ten może się również wyrażać w przeżywaniu różnych emocji i uczuć, związanych z przedmiotem postawy. Na przykład postawę pra­cownika wobec pracy mogą charakteryzować emocje i uczucia wyrażane w sformułowaniach: „Lubię swoją pracę”; „Cieszę się, że mogę współ­pracować z takimi ludźmi”; „Nie cierpię swojego szefa”; „Bardzo boję się przełożonego”; „Mam wiele szacunku dla moich kolegów w pracy” itp.

Komponent poznawczy, w którego skład wchodzą pi-zekonania i wiedza dotycząca obiektu postawy. Komponent poznawczy postaw wo­bec pracy może zawierać informacje i przekonania werbalizowane przez pracowników następująco: „Nasz plan produkcyjny miałby sens, gdyby…”; „Sądzę, że nagrody należy dać tylko tym, którzy naprawdę pracują, a nie całej brygadzie”; „Zakład sprowadza nowe maszyny ze Szwecji”; „Od następnego miesiąca produkcja pójdzie w oparciu o surowce krajo­we, a nie importowane” itp.Komponent behawioralny, mający charakter mniej lub bardziej skrystalizowanego programu działania wobec przedmiotu postawy.

Pro­gramy działania pracowników mogą przybierać postać, np. zamiarów dzia­łania nastawionego na polepszenie organizacji pracy, planów postępowa­nia w przypadku niedoboru materiałów do realizacji zadań, poczucia powinności zachowania się w określony sposób podczas kontrolowania pracy przez zwierzchnika czy programów zachowania się wobec zwierz­chnika.Jeżeli np. robotnik odgraża się kierownikowi w słowach „Poczekaj ty, s…, ja ci jeszcze zaszkodzę, dowiedzą się o tobie w dyrekcji” to taka werbalizacja jego stosunku do przełożonego zawiera wyraźnie sfor­mułowany program działania.

Archiwa