//////

Miesięczne archiwum: Maj 2013

Choć w postawach wyróżnia się trzy komponenty — emocjonalno- -oceniający, poznawczy i behawioralny — nie zawsze wszystkie te wy­miary występują czy w jednakowym stopniu są rozwinięte. Obecność poszczególnych komponentów postawy oraz dominacja któregoś z nich określają następną cechę postawy, nazwaną przez T. Mądrzyckie- go (1976) złożonością postaw. Złożoność dotyczyć może postawy jako ca­łości. Wówczas efektem braku któregoś z komponentów jest postawa niepełna, a obecność wszystkich świadczy o postawie pełnej. Złożoność odnosi się również do poszczególnych komponentów postawy. W tym drugim przypadku dominacja któregoś z komponentów pozwala wyróż­nić postawy: intelektualne, uczuciowo-motywacyjme i behawioralne.

Wydaje się, że przypadek braku któregoś z komponentów postawy wobec pracy wcale nie jest zjawiskiem rzadkim. Zdarza się np., że absol­wenci szkół wyższych przystępują do swej pierwszej pracy pełni zapału, pozytywnych emocji, z dużą wiedzą teoretyczną i przekonaniem o zna­czeniu tego, co będą robić, ale bez ukształtowanych programów działania w konkretnych sytuacjach realizacji zadań zawodowych. Uczelnia wyższa nie zawsze bowiem potrafi przygotować swoich absolwentów do prak­tycznego wykorzystania ich wiadomości teoretycznych. Brak skrystalizo­wanych programów działania może się ujawnić w przypadku pracownika zmieniającego stanowisko pracy i zmuszonego do realizacji nowych za­dań.

Brak odpowiednich programów działania powoduje, że pracownicy działają na zasadzie „prób i błędów”. Taki sposób uczenia się właściwego sposobu postępowania może nie przynieść odpowiednich efektów lub za­nim przyniesie — może spowodować zniechęcenie pracowników i osłabie­nie ich motywacji do pracy. Innym przykładem niepełności postaw jest sytuacja obsługiwania urządzenia technicznego przez pracownika nie mającego odpowiedniego przygotowania teoretycznego. Pracownik taki wie, który guzik nacisnąć, by włączyć, wyłączyć lub przestawić na inny program urządzenie (ma więc wykształcone odpowiednie programy działania), brakuje mu jednak szerszej wiedzy o zasadach konstrukcji i funkcjonowania urządzenia.

Może się wydawać, że wiedza ta jest mu niepotrzebna, skoro wie, co i jak zrobić, ale inaczej ocenia się sens swojej pracy i swą rolę zawodową, jeżeli działa się na zasadzie „automatu” stereotypowo powtarzającego pewne czynności, a inaczej, gdy ma się całościowe, pogłębione spojrzenie na swoje stanowisko pracy i jest się świadomym własnego miejsca w pro­cesie produkcji. Bezmyślne przyciskanie guzików i przekładanie dźwigni ogranicza poza tym możliwość reagowania pracownika w sytuacjach nie­typowych, np. podczas awarii urządzenia.Brak ktoregoś z komponentów postawy może więc osłabić „moc re­gulacyjną postawy i zakłócić sprawność działania pracownika.