//////

Miesięczne archiwum: Grudzień 2012

Mniej lub bardziej trafnej diagnozy postaw pracowników dokonuje się na co dzień, w procesie naturalnego funkcjonowania zawodowego. Czyni to nie tylko przełożony odnośnie do postaw swoich podwładnych, ale także podwładni wnioskują o postawach swoich przełożonych i współ­pracowników. Taka „potoczna” diagnoza oparta jest na obserwacji za­chowania pracowników, ich wypowiedzą czy spontanicznych reakcji emo­cjonalnych (np. jeśli w kierunku wychodzącego z pomieszczenia kierow­nika robotnik wyciąga zaciśniętą pięść, to z gestu tego można domyślić się, jaki jest stosunek podwładnego do przełożonego).

Trafniejsza powinna być diagnoza postaw pracowników przeprowa­dzana celowo, której podstawą jest naukowa wiedza na temat funkcjo­nowania postaw oraz ich badania. Nie znaczy to jednak, że może ją pro­wadzić jedynie naukowiec. Kierownik sam może się podjąć dokonania diagnozy postaw swoich podwładnych. Informacje o psychologicznych prawidłowościach funkcjonowania postaw przedstawione w niniejszej książce mają mu w tym dopomóc. Kierownik może również zaprosić do współpracy psychologa czy socjologa; współpraca praktyka z człowiekiem o  teoretycznym przygotowaniu bywa nawet bardziej owocna niż badania przeprowadzone przez naukowca. Wreszcie kierownik rozumiejący po­trzebę i przydatność diagnozowania postaw swoich podwładnych może zlecić przeprowadzenie takich badań psychologom praktykom związanym z daną instytucją lub przedstawicielom tej dziedziny związanym z pla­cówkami naukowymi.

Analizując pracę jako obiekt postaw, trzeba zwrócić uwagę na kilka ważnych momentów. Po pierwsze, pojęcie „praca” ma różne poziomy ogólności. Można mówić o pracy w ogóle, nie odnosząc jej do żadnego konkretnego zawodu. Traktujemy wówczas pracę jako pewną wartość. Z drugiej strony, można badać i analizować postawy ludzi wobec pracy rozumianej jako wykonywanie ich własnych, konkretnych czynności za­wodowych. O istnieniu tych dwojakiego rodzaju postaw wobec pracy świadczą wyniki badań przeprowadzonych w 1978 roku w grupie urzęd­ników (R. Borys, 1978). Z badań tych wynika, że postawy urzędników wobec pracy jako pewnej wartości różniły się istotnie od ich postaw wobec własnej, konkretnej pracy zawodowej.