//////

Miesięczne archiwum: Wrzesień 2012

Dążeniem badaczy bywa też diagnoza „globalnych” postaw wobec pracy. W tym przypadku pojawiają się pewne trudności ze sformuło­waniem wniosków odnośnie do postaw pracowników. Trudności wiążą się z tym, że — jak już wspomniano — pracownik na ogół ustosunkowuje się w odmienny sposób do poszczególnych aspektów pracy. O takiej niejednolitości postaw wobec pracy mogą świadczyć wyniki badań pro­wadzonych w latach siedemdziesiątych w ramach prac Zakładu Psycho­logii Społecznej Uniwersytetu Śląskiego nad postawami wobec pracy. Badaniami tymi objęto przedstawicieli różnych grup zawodowych, a mia­nowicie pracujących „na ludziach” lekarzy, pielęgniarki, nauczycieli, wyż­szy dozór techniczny kopalń; pracujących „na rzeczach” górników do­łowych, robotników budowlanych, spawaczy; pracujących „na informacjach urzędników, ekonomistów i pracowników naukowo-dydaktycz­nych.

Jak się okazało, w każdej populacji poszczególne aspekty pracy wy­woływały odmienne ustosunkowania pracowników. Najbardziej pozy­tywny stosunek wykazywały prawie wszystkie grupy zawodowe wobec wykonywanych czynności czy zadań, a więc tego, co faktycznie stanowi istotę pracy. Jedynie wyższy dozór techniczny oraz młodzi ekonomiści deklarowali mniej pozytywne niż inne grupy zawodowe postawy wobec tego aspektu pracy; ci pierwsi czuli się przeciążeni obowiązkami zawo­dowymi, a drudzy mieli poczucie małej przydatności na zajmowanym stanowisku. Postawy wobec pozostałych aspektów pracy były już bardziej zrozmcowane w poszczególnych grupach zawodowych. Na przykład as­pekt „współpracownicy” budził zdecydowanie pozytywne postawy we wszystkich grupach zawodowych pracujących „na rzeczach”.

Natomiast w innych grupach pracowniczych (np. pielęgniarek, urzędników, asysten­tów) postawy wobec współpracowników nie zawsze były pozytywne. Pra­cujący „na rzeczach” byli zadowoleni z wysokości zarobków, co z kolei bardzo rzadko zdarzało się w pozostałych grupach zawodowych. We wszystkich grupach zawodowych wykonujących pracę „na ludziach” za­znaczył się negatywny stosunek pracowników do fizyczno-technicznych i do organizacyjnych warunków pracy, co z kolei nie zdarzało się na ogół w zawodach wykonujących pracę „na informacjach”. Złożoność i wieloaspektowość takiego obiektu, jakim jest praca za­wodowa, znajduje zatem wyraz w odmienności ustosunkowali pracow­ników wobec jej elementów.