//////

Miesięczne archiwum: Wrzesień 2012

W prezentowanych w literaturze badaniach empirycznych przedsta­wiono wiele klasyfikacji aspektów pracy. Klasyfikacje te mają elementy wspólne, w związku z czym na ich podstawie można utworzyć w miarę pełny obraz elementów pracy. Powszechnie wskazywanymi aspektami pra­cy są (elementy te wymienione są w badaniach D. Dobrowolskiej, 1974; D. Mc Gregora, 1960; J. Kul pińskiej, 1974; K. Dok­tóra, 1974; W. A. Jadowa, A. G. Zdrawomysłowa, 1970; W. A. Jadowa, W. P. R o ż i n a, A. G. Zdrawomysłowa, 1971):Wykonywane zadania zawodowe (czynności zawodowe, treść pra­cy)-Fizyczne warunki pracy.Społeczne warunki pracy (stosunki międzyludzkie).Organizacja pracy.Techniczne warunki pracy.Płaca.Warunki socjalno-bytowe.Z innych badań wynika, że ważnymi dla pracowników aspektami pracy są również: prestiż pracy (D. Dobrowolska, 1974; J. K upińska 1974; W. A. Jadów, A. G. Zdrawomyslow, 1970; W. A. Jadów, W. P. R o ż i n, A. G. Zdrawomyslow, 1971), możliwość podnoszenia kwalifikacji (D. McGregor, 1960; W. A. Ja­dów, A. G. Zdrawomyslow, 1970; W. A. Jadów, W. P. Rozin, A. G. Zdrawomyslow, 1971), aspiracje związane z pracą (J. K u 1 p i ń s k a, 1974) i istnienie samorządu robotniczego (A. Owie­czko, 1974; W. Wesołowski, 1962).

Ze względu na szczególne potrzeby danego zakładu pracy badania nad postawami dotyczyć mogą tylko niektórych ich aspektów, a czasem na­wet elementów poszczególnych aspektów pracy. Na przykład kierownicy określonych pionów mogą być zainteresowani stosunkiem pracowników jedynie do warunków bhp w ramach ogólnego aspektu „fizyczne wa­runki pracy” lub nie tyle ogólnym stosunkiem pracowników do warun­ków organizacyjnych pracy, ile do innowacji wprowadzanych w zakre­sie organizacji pracy. W tych przypadkach zakres wniosków, jakie można sformułować o postawach pracowników, jest oczywiście ograniczony do tych wybranych elementów pracy.

Dążeniem badaczy bywa też diagnoza „globalnych” postaw wobec pracy. W tym przypadku pojawiają się pewne trudności ze sformuło­waniem wniosków odnośnie do postaw pracowników. Trudności wiążą się z tym, że — jak już wspomniano — pracownik na ogół ustosunkowuje się w odmienny sposób do poszczególnych aspektów pracy. O takiej niejednolitości postaw wobec pracy mogą świadczyć wyniki badań pro­wadzonych w latach siedemdziesiątych w ramach prac Zakładu Psycho­logii Społecznej Uniwersytetu Śląskiego nad postawami wobec pracy. Badaniami tymi objęto przedstawicieli różnych grup zawodowych, a mia­nowicie pracujących „na ludziach” lekarzy, pielęgniarki, nauczycieli, wyż­szy dozór techniczny kopalń; pracujących „na rzeczach” górników do­łowych, robotników budowlanych, spawaczy; pracujących „na informacjach urzędników, ekonomistów i pracowników naukowo-dydaktycz­nych.