//////

Miesięczne archiwum: Sierpień 2012

Na ogół pracownik nie jest równie pozytywnie czy negatywnie ustosunkowany i do współpracowników, i do wykonywanych zadań czy do poszczególnych przełożonych. Jeżeli więc zbadano postawę pracow­nika np. wobec wykonywanych zadań zawodowych, to wniosków o jego stosunku do zadań nie można w prosty sposób przenosić na inne aspekty pracy. Dlatego też przystępując do diagnozowania postaw pracowników, należy mieć świadomość tego, wobec jakich elementów pracy bada się te Postawy. Wybór tylko pewnych albo wszystkich aspektów pracy w ba­daniach nad postawami powinien być zawsze świadomy, a nie przypad­kowy. W przypadku nie przemyślanego wyboru elementów pracy w ba­daniach nad postawami, z określenia „postawy wobec pracy” wcale nie będzie jednoznacznie wynikało, wobec czego konkretnie postawy badano.

W prezentowanych w literaturze badaniach empirycznych przedsta­wiono wiele klasyfikacji aspektów pracy. Klasyfikacje te mają elementy wspólne, w związku z czym na ich podstawie można utworzyć w miarę pełny obraz elementów pracy. Powszechnie wskazywanymi aspektami pra­cy są (elementy te wymienione są w badaniach D. Dobrowolskiej, 1974; D. Mc Gregora, 1960; J. Kul pińskiej, 1974; K. Dok­tóra, 1974; W. A. Jadowa, A. G. Zdrawomysłowa, 1970; W. A. Jadowa, W. P. R o ż i n a, A. G. Zdrawomysłowa, 1971):Wykonywane zadania zawodowe (czynności zawodowe, treść pra­cy)-Fizyczne warunki pracy.Społeczne warunki pracy (stosunki międzyludzkie).Organizacja pracy.Techniczne warunki pracy.Płaca.Warunki socjalno-bytowe.Z innych badań wynika, że ważnymi dla pracowników aspektami pracy są również: prestiż pracy (D. Dobrowolska, 1974; J. K upińska 1974; W. A. Jadów, A. G. Zdrawomyslow, 1970; W. A. Jadów, W. P. R o ż i n, A. G. Zdrawomyslow, 1971), możliwość podnoszenia kwalifikacji (D. McGregor, 1960; W. A. Ja­dów, A. G. Zdrawomyslow, 1970; W. A. Jadów, W. P. Rozin, A. G. Zdrawomyslow, 1971), aspiracje związane z pracą (J. K u 1 p i ń s k a, 1974) i istnienie samorządu robotniczego (A. Owie­czko, 1974; W. Wesołowski, 1962).

Ze względu na szczególne potrzeby danego zakładu pracy badania nad postawami dotyczyć mogą tylko niektórych ich aspektów, a czasem na­wet elementów poszczególnych aspektów pracy. Na przykład kierownicy określonych pionów mogą być zainteresowani stosunkiem pracowników jedynie do warunków bhp w ramach ogólnego aspektu „fizyczne wa­runki pracy” lub nie tyle ogólnym stosunkiem pracowników do warun­ków organizacyjnych pracy, ile do innowacji wprowadzanych w zakre­sie organizacji pracy. W tych przypadkach zakres wniosków, jakie można sformułować o postawach pracowników, jest oczywiście ograniczony do tych wybranych elementów pracy.

Dążeniem badaczy bywa też diagnoza „globalnych” postaw wobec pracy. W tym przypadku pojawiają się pewne trudności ze sformuło­waniem wniosków odnośnie do postaw pracowników. Trudności wiążą się z tym, że — jak już wspomniano — pracownik na ogół ustosunkowuje się w odmienny sposób do poszczególnych aspektów pracy. O takiej niejednolitości postaw wobec pracy mogą świadczyć wyniki badań pro­wadzonych w latach siedemdziesiątych w ramach prac Zakładu Psycho­logii Społecznej Uniwersytetu Śląskiego nad postawami wobec pracy. Badaniami tymi objęto przedstawicieli różnych grup zawodowych, a mia­nowicie pracujących „na ludziach” lekarzy, pielęgniarki, nauczycieli, wyż­szy dozór techniczny kopalń; pracujących „na rzeczach” górników do­łowych, robotników budowlanych, spawaczy; pracujących „na informacjach urzędników, ekonomistów i pracowników naukowo-dydaktycz­nych.

Archiwa