//////

Miesięczne archiwum: Kwiecień 2012

Toteż w badaniach, w których zamierza się spożytkować informacje o  zachowaniu pracowników, by określić ich postawy, często sięga się do opinii i spostrzeżeń innych ludzi (np. współpracowników, przełożonych, podwładnych) na temat tego zachowania. Taki sposób zbierania informa­cji o zachowaniu pracowników w celu wnioskowania o ich postawach przyjęto np. w badaniach nad postawami młodych robotników metalow­ców (J. Tulski, 1969). Kierownicy i mistrzowie wypowiadali w nich swoje opinie na temat dbałości robotników o sprzęt i narzędzia pracy, )racy, wydajność itp.

Wyjaśniając przyczyny czyjegoś postępowania, często stwierdzamy: . Zrobił tak, ponieważ bał się szefa”; „Postąpił zgodnie ze swoimi prze­konaniami”; „Zrobił to, co od pewnego czasu planował” itp. W okreś­leniach tego rodzaju powołujemy się więc na ludzkie postawy. Pojęcie postawy w zasadzie zostało stworzone po to, by wyjaśnić społeczne zachowanie się ludzi. Wiązanie postaw z zachowaniem uwi­dacznia się już w pierwszych definicjach tego pojęcia. Na przykład W. J. Thomas i F. Znaniecki, określając czym jest postawa, stwierdzają: „Przez postawę rozumiemy proces indywidualnej świado­mości, określający rzeczywistą lub możliwą działalność [podkr. W. W., M. S.-P.], jednostki wobec społecznego świata” (S. Nowak, 1973). Obec­nie ujmowanie regulacyjnej względem zachowania funkcji postaw znaj­duje odzwierciedlenie w stosowaniu na ich określenie takich terminów, jak np.: „prekursory zachowania”, „determinanty zachowania”, „dyspo­zycje do zachowania”, „wyznaczniki zachowania”, „czynniki motywujące zachowanie”.

Przekonanie o ścisłym związku między postawą a zacho­waniem wyraża się w definicjach wielu autorów, na podstawie których G. W. Allport (por. T. Mądrzycki, 1978) stworzył własne okre­ślenie postawy, ujmujące ją jako funkcjonalny stan gotowości do reago­wania. W badaniach empirycznych określanie postaw jest oparte na słow­nych deklaracjach osób badanych; uzyskuje się więc obraz ustosunko- wań deklarowanych. Związek postaw z zachowaniem przybiera w związ­ki z tym formę relacji między słowami a czynami. Wysoki stopień zgodności między słowami a czynami ma dużą „społeczną przydatność” (por. J. Doi lar d, w: A. W. Wicker, 1969).