//////

Miesięczne archiwum: Czerwiec 2011

Sytuacja pracy może jednak dostarczyć pracownikowi in­nych, alternatywnych możliwości przejawiania w działaniu twórczego stosunku do pracy; taką alternatywną formą zachowania może być go­towość i łatwość przyswajania innowacji wprowadzanych w zakładzie pracy.Nieprzewidziane zdarzenia uboczne — takie jak np. choroba, wypa­dek, nieoczekiwane spotkanie — mogą uniemożliwić realizację zachowa­nia zgodnego z postawą (A. W. Wic ker, 1969; S. J. Gross, C. M. Ni­man, 1975).Człowiek posiada pewne przekonania o konsekwencjach swoich dzia­łań aktulnych i przyszłych. Rozważenie oczekiwanych i/lub aktualnych konsekwencji określonych działań może wpłynąć na to, że zachowa się niezgodnie ze swoją postawą (por. C. A. Insco i J. Schopler, w: A. W. Wic ker, 1969).

Na przykład osoba o negatywnej postawie wobec pewnych treści politycznych może brać udział w działalności po­litycznej, jeśli uważa, że jej zaangażowanie przyniesie w przyszłości pożądane konsekwencje, wyrażające się np. w „przeciągnięciu” na swoją stronę innych ludzi. Pracownik negatywnie ustosunkowujący się do po­dejmowanych przez zwierzchnika decyzji może ulegle je przyjmować wypełniać, gdyż przewiduje, że sprzeciwianie się przełożonemu przesz­kodzi mu w awansowaniu.W. W i c k e r (1969) stwierdza, że większość omawianych tu czyn­ników sytuacyjnych można by sprowadzić do oczekiwanych i/lub aktual­nych konsekwencji działań; w związku z tym oczekiwane i/lub aktual­ne konsekwencje różnych działań mogły by stanowić jeden z podstawo­wych sposrod czynników sytuacyjnych, wpływających na niezgodność zachowania z postawami.

Na powstanie rozbieżności między postawami a zachowaniem może rowmez wpłynąć to, że rzeczywista sytuacja, w której jednostka ma realizować dane działanie, odbiega od obrazu sytuacji oczekiwanej, w której człowiek planował podjąć to działanie (por. S. Nowak, 1973)! Robotnik może np. planować, że podniesie jakość swojej pracy, jeżeli materiał i narzędzia pracy też będą odpowiedniej jakości, jeśli jednak w rzeczywistości jakość materiałów i narzędzi pracy jest bardzo niska, to pracownik nie zrealizuje swoich zamiarów. O    tym, że rozbieżność między rzeczywistym a pożądanym obrazem pracy wpływa na związek postaw z zachowaniem, mogą świadczyć wyniki badań przeprowadzonych w grupie pracowników biura konstrukcyjnego (M. Sosinka-Pietras, 1979).

Okazało się, że na realizowanie za­chowań mniej pozytywnych od deklarowanych postaw wpływa szcze­gólnie niezgodność między tym, jak jest, a tym, jak — w oczekiwaniach badanych — powinno być w zakresie takich elementów pracy, jak: współpracownicy, przełożony, wynagrodzenie za pracę.Realizację działań zgodnych z postawami pracownika mogą też utrud­niać specyficzne właściwości niektórych elementów czy wymiarów sy­tuacji pracy. W badaniach nad robotnikami budowlanymi (M. Sosin- k a, 1978), wyższym dozorem technicznym kopalń (A. Gancarz, 1978), lekarzami (M. Żukrowska, 1978), pielęgniarkami (M. Siwińska- -Marąuardt, 1978) oraz nauczycielami (G. Kowalska, 1978) oka­zało się, że owe źródła rozbieżności między postawami a zachowaniem wiążą się zarówno z materialnym, jak i „ludzkim” wymiarem pracy.