//////

Miesięczne archiwum: Grudzień 2010

Przedstawione właściwości postaw wpływają na to, czy postawy te będą wyznaczały zgodne z nimi zachowania, czy też rolę wyznaczników zac owama przyjmą inne sytuacyjne oraz osobowościowe czynniki W związku z tym podstawową dyrektywą dla praktyków podejmujących oddziaływania zmierzające do kształtowania postaw pracowników jest formowanie właściwości postaw zwiększających ich moc regulacyjną względem zachowania, tj. skrystalizowanych programów działania spój­ności postaw, wysokiego stopnia ich internalizacji. Pamiętać należy rów­nież o tym, by postawy pracowników kształtować w ich rzeczywistym działaniu, poprzez angażowanie ich w pewne zadania czy odpowiednie organizowanie określonych sytuacji, a nie jedynie podczas prelekcji crzy innych masowych akcji propagandowych.

O postawach pracowników można wnioskować na podstawie obser­wacji ich wypowiedzi, reakcji emocjonalnych i konkretnych działań. Ta metoda zbierania informacji o postawach dostępna jest dla każdego potocznego obserwatora, jakim może być np. podwładny lub przełożony. Psycholog czy socjolog dokonuje rzetelniejszego pomiaru postaw, naj­częściej za pomocą specjalnie skonstruowanych narzędzi — skal i’kwe­stionariuszy ankiet lub wywiadów. Poniższe uwagi sygnalizują jedynie pewne metodologiczne problemy związane z pomiarem postaw oraz za­chowań. Skierowane są one przede wszystkim do fachowo przygotowa­nych badaczy, tj. psychologów i socjologów w zakładzie pracy.

Błędy metodologiczne związane z pomiarem postaw i zachowań mogą yc przyczyną pozornej — bo uzyskanej jedynie przez badacza — roz­bieżności między postawą a zachowaniem.Owe niedostatki metodologiczne mogą polegać na:niewłaściwym pomiarze postaw,błędnym pomiarze zachowania,niewłaściwym porównaniu obu zmiennych,błędach technicznych związanych ze sposobem przeprowadzenia ba­dań.Problemy z pomiarem postaw dotyczą przede wszystkim doboru wskaźników postaw. Pomiar postaw polega najczęściej na zastosowania specjalnie skonstruowanych skal i kwestionariuszy ankiet zawierają­cych pewne pytania. Na podstawie odpowiedzi na te pytania ba­dający konstruuje obraz postaw danej osoby. O co więc należy pytać jakie i jak zadawać pytania, by obraz ten był w miarę wiarygodny? W zaleznosci od stopnia szczegółowości skal do badania postaw, trudno­ści pozycji skal, liczebności kategorii wskaźnikowych, zainteresowany może uzyskać mniej lub bardziej trafny obraz postaw (por. S. J Gross C. M. Niman, 1975).

 

Pewna grupa badaczy stwierdza, że możliwość przewidywania zacho­wania opartego na postawach zależy od tego, jaką postawę się kontro­luje. I tak np. niektórzy z nich sugerują badanie — w celu predykcji zachowania — postawy ogólnej, inni, np. M. Fishbein iJ. Ajzen (1974), proponują brać pod uwagę postawę specyficzną, tj. postawę wo­bec określonego działania, jeszcze inni każą przewidywać zachowanie, opierając się na komponencie behawioralnym postawy. M. Fishbein i J. Ajzen (1974), a także inni badacze postaw, zwrócili uwagę na znaczenie właściwego pomiaru zachowania w bada­niach nad relacją postawa — zachowanie. M. Fishbein wyodrębnił dwa typy kryteriów behawioralnych stosowanych przy pomiarze zacho­wania: kryterium prostego (pojedynczego) działania i kryterium złożo­nego działania. Dotychczas w badaniach stosowano pierwsze z wymie­nionych, tj. badano związek między postawą (jej słownym pomiarem) a jakimś pojedynczym aktem zachowania (np. podpisaniem pewnej pe­tycji).