//////

Miesięczne archiwum: Maj 2010

Nie jest jednak konieczne, by człowiek bezpośrednio, niejako osobiście zetknął się z tym obiektem, by mieć wobec niego pewną postawę. Większość Polaków młodego pokole­nia nie doświadczyło bezpośrednich kontaktów z Żydami, a wielu z nich ma bardzo konkretne postawy wobec tej narodowości. Podobnie pracow­nicy mogą mieć negatywny stosunek do innowacji planowanej do wdro­żenia w ich zakładzie, mimo że nie poznali nawet przybliżonych proce­sów związanych z taką zmianą. Wszakże po to, by ukształtowała się po­stawa człowieka, musi on posiąść wiedzę pozwalającą na wyobrażenie danego przedmiotu.

To wyobrażenie niekoniecznie musi się opierać na informacjach o właściwościach tego przedmiotu, ale może tworzyć się np. dzięki spostrzeganiu emocjonalnych reakcji innych ludzi, które są skierowane na ten przedmiot, czy na podstawie obserwowania, co ludzie robią na rzecz tego przedmiotu lub na jego szkodę. Na tej zasadzie kształtują się również wśród pracowników potoczne opinie odzwiercie­dlające ich postawy. Robotnik może mieć negatywną postawę wobec dy­rektora, z którym nie tylko nie miał nigdy konfliktu, ale nawet go nie widział. Wystarcza natomiast, że widział negatywne reakcje pracowni­ków na to, że ten przełożony zwalnia „bez pardonu” (nie zawsze pra­cownicy dostrzegają przy tym, iż takie zachowanie dyrektora mogło dotyczyć tylko krańcowych bumelantów).

Na postawy już ukształtowane stale wpływają nowe informacje i dzię­ki mm postawy mogą ulegać zmianom. Nie kłóci się to z przedstawioną prawidłowością dotyczącą obronności postaw przed przyjmowaniem przez ich „posiadacza” informacji nie potwierdzających ich. Ale człowiek na­rażony jest przecież na oddziaływanie różnych informacji, , nie zawsze zgoanych z dotychczasowymi postawami i w tym fakcie tkwi nadzieja na możliwość dokonywania zmian w postawach, mimo wspomnianej ich obronności percepcyjnej. Percepcja różnych elementów sytuacji pracy, a więc treści zadań, sposobu ich rozdziału, organizacji procesu technicznego, tego, kto jest przełożonym, jacy są współpracownicy, jacy są — z punktu widzenia kierownika — podwładni, wpływa na kształtowanie się postaw ludzi wo­bec pracy i w pośredni sposób na modyfikowanie ich zachowań.