//////

Miesięczne archiwum: Kwiecień 2010

Percep­cja sytuacji pracy może wpływać na zachowanie pracowników również jakby z „pominięciem” postaw. Np. kierownik może — zgodnie z do­strzeganymi oczekiwaniami swoich przełożonych, a niezgodnie z własny­mi postawami — nakłaniać podwładnych do pracy w wymiarze nadlicz­bowym. Skoro każda percepcja, a więc i percepcja sytuacji pracy, może mody­fikować postawy ludzi i wpływać pośrednio lub bezpośrednio na zacho­wania, to interesującą dla praktyków może być wiedza o sposobach spo­strzegania przez pracowników różnych elementów sytuacji pracy.Wiedza o tym, jak kierownicy spostrzegają swoich pracowników, waż­na jest dla kierowników dlatego, że może pomóc w dostrzeżeniu adek­watności bądź fałszywości tej percepcji. A praktyczna wartość uświado­mienia sobie tego faktu jest dość oczywista, jeśli się zważy, że sposób spostrzegania drugiego człowieka wyznacza nasz wobec niego stosunek i wyzwala określone zachowanie.

W przypadku kierowników sposób spo­strzegania podwładnych może np. powodować specyficzny przydział za­dań, niedopuszczanie ich do uczestnictwa w podejmowaniu decyzji lub całkowite lekceważenie informacji pochodzących od podwładnych czy nawet niechęć ich poznania. Interesujących informacji o sposobie spostrzegania przez pracowni­ków aspiracji swoich podwładnych dostarczyły badania prowadzone przez J. Szefer-Timoszenko (1978) pod koniec lat siedemdziesiątych w jednej z fabryk na Śląsku. Dane o ocenie przez kierowników aspira­cji robotniczych stają się szczególnie wymowne przy porównaniu owej percepcji ze spostrzeganiem tych aspiracji przez samych robotników.

Zagadnienie analizy własnych aspiracji robotników było również przez tę autorkę kontrolowane. Okazało się, że ogólny obraz aspiracji pracowni­ków nakreślony przez mistrzów jest wyraźnie ,,gorszy” cd tego, który przedstawiali sami robotnicy. Kierownicy zaniżali aspiracje intelektualne robotników i aspiracje związane z dążeniem do samorealizacji w pracy zawodowej. Przeceniali natomiast aspiracje związane z dążeniem do po­siadania i korzystania z dóbr konsumpcyjnych oraz pozostawania w do­brych stosunkach międzyludzkich. Czy taka percepcja może prowadzić do ukształtowania się wobec pracowników postaw negatywniejszych niż w przypadku, gdyby percepcja aspiracji była bardziej adekwatna do obrazu, jaki mają o sobie pracownicy?

Wydaje się, że może nastąpić pro­ces „obniżenia ’ pozytywności postaw, przy czym nie musi on objąć aspektu emocjonalnego, lecz dotyczyć przekonań przełożonych o możli­wościach pracowników. Fałszywe przekonanie kierowników o dążeniach (które też można potraktować jako pewien aspekt możliwości ludzi) pod­władnych może utrudnić porozumienie się z ludźmi, a konkretnie — właściwy rozdział zadań i może w związku z tym nie motywować do takiego wysiłku, na jaki pracownika stać. W przypadku fałszywego ro­zeznania aspiracji robotniczych źle dobrany może być również sam spo­sób motywowania.