//////

Miesięczne archiwum: Luty 2009

Rzeczywistość, w jakiej przychodzi ludziom pracować, zwykle od­biega od wyobrażeń, jakie mają oni o swojej pracy: o atrakcyjności za­dań, które wykonują, o współpracownikach, przełożonych i podwładnych, o   swoich umiejętnościach itd. Rozbieżność, jaka może się tu zaznaczyć, stanowi jeden z czynników wyznaczających postawy wobec pracy.Potoczne jest mniemanie, że pierwsze doświadczenia zawodowe kształtują najsilniej obraz pracy i związane z nim ustosunkowania pra­cowników. Jeżeli młody człowiek przychodzi do pracy z nastawieniem, że będzie wykonywał zadania dające mu możliwość wykorzystania wy­kształconych umiejętności, wiedzy i własnej inicjatywy oraz będzie pra­cował pod kierownictwem sprawnego i mądrego szefa, a tymczasem przydzielone mu zadania okażą się nieciekawe, stereotypowe, przeło­żony zaś będzie nieudolny i niekompetentny, to takie zderzenie oczeki­wań z rzeczywistością może zrodzić głębokie rozczarowanie i niezadowo­lenie z pracy. One z kolei mogą wpłynąć na uksztatłowanie się negatyw­nej jego postawy do pracy.

Rzadziej zdarza się, że rzeczywistość jak gdyby przerasta wyobra­żenia ludzi na temat pracy, a więc jest korzystniejsza, niż to, czego ocze­kiwali. Sytuacja taka może się wytworzyć w przypadku pracownika zmieniającego pracę, który w poprzednim zakładzie doświadczył np. nie­życzliwości współpracowników, braku solidarności i dobrej współpracy między nimi, prób szkodzenia sobie nawzajem. Nabyte doświadczenia mogą wówczas powodować, że wyobrażenia o stosunkach międzyludz­kich w nowym miejscu pracy będą zbliżone do obrazu tych stosunków w poprzednim miejscu pracy. Jeśli jednak nowi współpracownicy okażą się zgranym, gotowym do pomocy i koleżeńskim zespołem, to taka roz­bieżność między oczekiwaniami a rzeczywistością może wpłynąć na uformowanie się pozytywnego stosunku do współpracowników i do no­wej pracy oraz mobilizować do lepszego działania.

Rozbieżność między wyobrażeniami i oczekiwaniami dotyczącymi pracy a spostrzeganą przez pracowników rzeczywistością nie pozostaje więc bez wpływu na ich postawy oraz zachowanie w pracy. Świadczyć o  tym mogą wyniki badań przeprowadzonych w końcu lat siedemdzie­siątych w grupie projektantów — pracowników jednego z biur kon­strukcyjnych Śląska (M. Sosinka-Pietras, 1979).W odczuciu badanych konstruktorów rzeczywisty obraz poszczegól­nych aspektów pracy „odstawał” od ich wyobrażeń, a więc od pożąda­nego obrazu pracy. Zachodziły jednak pewne różnice w spostrzeganiu rozbieżności między tym, jak jest, a tym, jak powinny — zdaniem pra­cowników — układać się stosunki w pracy między dwiema grupami pra­cowników: tymi, których zachowanie w pracy było zgodne z ich po­stawami wobec pracy, a tymi, których zachowanie okazało się niezgodne z postawami (mniej pozytywne od postaw).