//////

Miesięczne archiwum: Sierpień 2008

Zmianą postaw nazywa się — najogólniej — przesunięcie ich kiei- runku, tj. przesunięcie na kontinuum „postawy pozytywne — postawy negatywne” lub odwrotnie (por. T. Mądrzycki, 1973). Zmiany te mogą być zgodne z dotychczasowym kierunkiem postawy (np. prze­kształcenie słabej pozytywnej postawy wobec wykonywanych zadań na postawę bardziej pozytywną) lub niezgodne (np. zmiana postawy ne­gatywnej wobec przepisów bhp w pozytywną w momencie mianowania danego pracownika szefem działu odpowiadającego za warunki pracy). Łatwiej jest dokonać zmian pierwszego rodzaju, tj. umocnić istniejące postawy, natomiast przekształcenie określonej postawy na przeciwną nastręcza wiele trudności. Zmiana postaw może mieć przy tym cha­rakter biegunowo różny od zamierzonego przez oddziałującego.

Jeśli np. ludzie są przekonani, że oddziaływania propagandowe przedsta­wiają im fałszywy obraz rzeczywistości, to pierwotnie słabo pozytywne postawy zamiast stać się bardziej pozytywne, mogą przybrać znak ujem­ny. Do takich efektów doprowadzała często stosowana w latach sie­demdziesiątych „propaganda sukcesu” mająca na celu pobudzanie po­zytywnych ustosunkowań i motywacji do pracy poprzez przedstawia­nie ludziom niezgodnych z rzeczywistością wskaźników wydajnościogromnych sukcesów produkcyjnych, a ukrywająca błędy oraz trudne do rozwiązania problemy w zakładach pracy. Zarówno w przypadku nie zamierzonych, jak i celowo zorganizowa­nych, zamierzonych sposobów wpływania na postawy ich zmiana mpże dokonywać się w dwojaki sposób.

Po pierwsze, może być ona rezul­tatem gromadzenia przez człowieka określonych doświadczeń z przed­miotem postawy w bezpośrednich z nim kontaktach. Źródłem takich doświadczeń są określone sytuacje, w jakich człowiek wchodzi w kon­takt z przedmiotem postawy. Jeżeli np. obiektem postawy jest drugi człowiek, to sytuacjami, w jakich formują się postawy wobec tego czło­wieka, może być wykonywanie jakiegoś zadania wspólnie z nim, udzie­lanie mu (lub przez niego) pomocy, obserwowanie jego zachowania się w stosunku do innych ludzi itp. Postawy wobec pracy zmieniają się także pod wpływem doświad­czeń, jakich człowiek nabywa w różnego rodzaju sytuacjach funkcjono­wania zawodowego. Można wyróżnić trzy rodzaje takich postawotwór- czych sytuacji.

Archiwa